Çoğu programlama dili, Programcıya Metinler için belirli fonksiyon ve değerlerle gelişmiş özellikler kullandırabilir. PHP bu açıdan en başarılı diller arasındadır, Belkide bu açıdan en başarılı dil’dir. Akla gelebilecek hemen her işlemi PHP ile fonksiyonlar yardımıyla veya Algoritma içerisinde sair yöntemler kullanarak yapmak mümkün.. Sırasıyla bütün bu işlemleri örneklendirerek açıklayalım.

1. Büyük – Küçük Harfler

PHP ile metin içerisindeki büyük ve küçük harfler algılanarak gramer yapısı irdelenebilir. PHP ile örnek birkaç işlem yapalım.

- Bir cümlenin ilk Harfini büyük yapalım.

<?
$metin=”bilgi özgürdür. “;
echo ucfirst($metin)
?>

- Bütün metni büyük harf yapalım.

<?
$metin=”bilgi özgürdür. “;
echo strtoupper($metin)
?>

- Tüm kelimeleri Büyük Harfle Başlatalım

<?
$metin=”bilgi özgürdür. “;
echo ucwords($metin)
?>

2. Metin Uzunluğunun Tespiti

Kimi zaman bir değişkene atan metinin uzunluğunu bilmek isteyebiliriz. Bu değeri Bize Byte cinsinden bize geri döndüren fonksiyonu inceleyelim.

<?
$metin=”AventGrup”;
echo strlen($metin);
?>

Bu komutlar bize 9 Çıktısını verecektir. AventGrup metninin byte uzunluğu 9′dur. Bu değer aynı zamanda metnin karakter adedinide belirtir.

Birde cümlenin içeriğindeki bir metni belirli bir karakterden belirdi bir diğer karakter aralığındaki değeri bulmamıza yarayan fonksiyonlar vardır. Örneğin ;

<?
$metin = “Bilgi özgürdür. Uçar, Koşar, Yaşar.”;
echo substr($metin,6)
?>

Bu fonksiyon bize cümlenin 6. baytından sonrasını “Özgürdür. Uçar, Koşar, Yaşar.”;

Aynı fonksiyonun bir diğer fonksiyonel kullanımıda şu şekildedir ;

<?
$metin = “Bilgi özgürdür. Uçar, Koşar, Yaşar.”;
echo substr($metin,6,8)
?>

Bu fonksiyon değeride metnin 5. değerinden sonraki 8 değeri “özgürdür” ekrana basar.

3. Metnin Belirlenen Karakterlerden Ayıklanması

PHP ile metin işlemlerinden biri ilede bir cümle içerisindeki belirli karakterleri değiştirebilir veya bu karakterlerden ayıklayabiliriz. Çoğu zaman HTML kodlarının ayıklanmasında kullanılan bu yöntem ile pek çok işlemi pratize hale getirebilirsiniz.

<?
$metin=’<?echo “AventGrup”;?>’;
$degisken=array(
‘<’ => ”,
‘?’ => ”,
‘>’ => ”
);
echo strtr($metin,$degisken);
?>

Yukarıdaki kodlar bize PHP kodunu karşımıza <, ?, > Karakterlerini elemine ederek karşımıza sözkonusu PHP kodunu belirlediğimiz karakterlerden arındırıyor.

4. Metin Değerini Bölümlere Ayırmak

Uzun metin değerlerini bazen bölümlere ayırmaya ihtiyaç duyarız. Örneğin bir log dosyasının kaydını belirten bir satırını bölümlere ayırarak içerisindeki verileri ayıklamak isteyebiliriz. Örneğin ;

<?
$metin=”1.| Sedat EKinci | 25 | AventGrup | shopen@aventgrup.net“;
$degisken=explode(“|”,$metin);
echo “Sıra no $degisken[0]<br>”;
echo “Adı : $degisken[1]<br>”;
echo “Yaşı : $degisken[2]<br>”;
echo “Grubu : $degisken[3]<br>”;
echo “E-Posta : $degisken[4]<br>”;
?>

Yukarıdaki örnekte bir kayıt dosyasının içerisindeki satırı aldık ve içerisindeki verileri bölümlere ayırdık. Bu örnekte bize ayraç olarak “|” karakteri belirtilmiş durumda. explode() fonksiyonu ile metni belirttiğimiz karakterlerin bulunduğu bölümlerden parçalara ayırarak bu bölümü $degisken[no] şeklinde ekrana basabiliyoruz. Birde aynı örneğin otomize hale getirelim ve bu dizi değişkeni içerisindeki tüm verileri ekrana basalım.

<?
$metin=”1.| Sedat EKinci | 25 | AventGrup | shopen@aventgrup.net“;
$degisken=explode(“|”,$metin);
foreach($degisken as $tampon){
echo “$tampon<br>”;
};
?>

Bu örnektede foreach döngüsünü kullanarak $degisken adlı dizi değişkeninin içerisindeki tüm verilerin tamamını döngü içerisinde ekrana ayrı ayrı bastırdık.

5. Metil ile HTML’i Otomize Kullanmak

Bir metnin içerisindeki HTM kodlarının ayıklanması için PHP bize oldukça kullanışlı bir fonksiyon sunar. Bu fonksiyon strip_tags() fonksiyonudur. Bu fonksiyon aynı zamanda metnin içerisindeki PHP kodlarınıda temizleyecektir. Örneğin ;

<?
$metin=”Sedat<br> Ekinci<br> <?echo ‘deneme’;?>”;
echo strip_tags($metin);
?>

Yukarıdaki örnekte ekrana çıkacak metin yalnızca “Sedat Ekinci” olacaktır. Çünki $metin değişkenindeki php kodları ekranda görünmez.

6. HTML Değerlerindeki Meta Tag’larını Ayıklamak

Hazırda bulunan bir HTM sayfasının veya php sayfasının içerisinden akacak HTML kodlarının içerisinden “Meta” taglarının içerisindeki bilgileri ayıklayamak isteyebiliriz. Bunun için kullanacağımız fonksiyon get_meta_tags() olacaktır. Hemen bir örnekle açıklayalım.

- Buradaki kodları web alanımıza “sayfa.htm” adı ile kaydedelim.

<html>

<head>
<meta http-equiv=”Content-Language” content=”tr”>
<meta name=”GENERATOR” content=”Microsoft FrontPage 5.0″>
<meta name=”ProgId” content=”FrontPage.Editor.Document”>
<meta http-equiv=”Content-Type” content=”text/html; charset=windows-1254″>
<title>Php Programlamaya Giriş&nbsp; 1</title>
</head>

- Buradaki kodlarıda php dosyamızın içerisine yerleştirelim ve çalıştıralım

<?
$degisken=get_meta_tags(“http://127.0.0.1/sayfa.htm”,1);
echo “Ceneratör : $degisken[GENERATOR]<br>”;
echo “Hazırlandığı Yazılım : $degisken[ProgId]<br>”;
?>

Bu örnekte ceneratör’e karşılık olarak “Microsoft FrontPage 5.0″, Hazırlanan yazılım bölümündede “FrontPage.Editor.Document” görünecektir.

7. Metin içerisine Metin Girişi

Kimi zaman belirli bir metnin içerisine belirli karakterler veya cümle içerisine belirli kelimeler eklemek isteyebiliriz. Bu durumda PHP’nin bize tahsis ettiği fonksiyon substr_replace() dir. Bu fonksiyonun kullanımına bir örnek ;

<?
$metin=”Sedat EKİNCİ”;
$metin2=substr_replace($metin, “<br> Soyadı : ” ,5 ,0);
$metin3=substr_replace($metin2,”<br>Adı : “,0,0);
echo $metin3;
?>

Yukarıdaki örnekte Asal metin olarak verilen “Sedat EKİNCİ” yi adı ve soyadı olarak ikiye böleriz. Sonuç “Adı : Sedat” ve “Soyadı : EKİNCİ” olarak karşımıza çıkacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken husus $metin değişkenine atadığımız metni $metin2 değişkenine atayıp substr_replace($metin,”Eklenicek Metin”, Başlangıç karakteri, Karakter Uzunluğu) şeklinde olacaktır.

8. Bir metinde Arama Yapmak

En çok işimize yarayacak fonksiyonlardan biride strstr() fonksiyonudur. Bu fonksiyonu bir if sınaması ile arama fonksiyonu olarak kullanabiliriz. Aşağıdaki örnekteki gibi ;

<?
$metin=”Baya yol katettim, Pekte zor değilmiş Bu PHP’yi Öğrenmek..”;
if ( strstr($metin,”zor”)){ echo “Kelime bulundu.”;}else{ echo “Kelime Bulunamadı”;};
?>

9. Metni Ters Çevirmek

PHP ile kimi ekstrem işlemler yapmakta mümkündür. Bazı durumlarda bir metni tersine çevirmek isteyebiliriz. PHP bu işlem içinde bize bir fonksiyon sunar.

<?
$metin=”AventGrup”;
echo strrev($metin);
?>

Bu örnekte “AventGrup” metnini ters çevirdik ve “purGtnevA” değerini elde ettik. Görüldüğü gibi oldukça basit ve pratik bir fonksiyon.

10. Metnin Kripte Edilmesi ( Şifrelenmesi )

Hemen her komplike sistemde bilgiler muhafaza edilirken en kötü ihtimale karşı şifrelenir. PHP Bu işlem için biçilmiş kaftandır. Çoğu dil bu işlem için fonksiyon grupları kullanırken PHP yalnızca iki ayrı fonksiyon kullanır. Bu fonksiyonlardan biri standart kabul edilen en güvenli şifreleme algoritması olan “DES” bir diğeride MD5 dir. Şimdi örnek bir metni her iki yöntem ilede şifreliyelim.

-DES ile şifreleme

<?
$metin=”AventGrup”;
echo crypt($metin,”123″);
?>

Bu işlem bize AventGrup metnini 123 tabanı ile şifreleyerek “12fnk23qE.ug.” sonucunu verir.

-MD5 ile şifreleme

<?
$metin=”AventGrup”;
echo md5($metin);
?>